Open Monumentendag Breda

3. Begijnhof

Het Begijnhof Breda in de oudste instelling van de stad en ongetwijfeld een van de oudste rechtspersonen van Nederland. Ooit bestonden ongeveer 1000 Begijnhoven of conventen in Europa waarvan in een aantal gevallen nog wel de bebouwing resteert doch waarvan de oorspronkelijke instellingen zijn opgeheven. Dit alles met uitzondering van het Begijnhof Breda dat eeuwenlang bescherming heeft genoten van het geslacht van de Nassaus. In 2017 bestond het Begijnhof Breda 750 jaar. Het Begijnhof werd bewoond door begijnen, vrije (economisch) zelfstandige vrouwen die met elkaar een religieuze, maatschappelijke en economische coöperatie vormden binnen de muren van een Begijnhof. De laatsteBredase begijn, juffrouw Cornelia Frijters, overleed in 1990.

De Europese begijnengeschiedenis bestond maar liefst 800 jaar! De laatste traditionele begijn ter wereld, juffrouw Marcella Pattyn, overleed in 2013 in het Belgische Kortrijk. Sinds 2004 bestaat in Duitsland echter een organisatie genaamd Dachverband der beginen waarbij meer dan 500 alleenstaande vrouwen (soms met hun kinderen) zich hebben aangesloten en die sindsdien in Duitsland voor hun leden 14 nieuwe begijnhoven hebben gebouwd. Ook in Italië, Frankrijk en België is deze nieuwe begijnenbeweging in opkomst en worden nieuwe hoven gebouwd. In het kader van het 750-jarig bestaan organiseerde het Begijnhof Breda op 23 augustus 2017 een Internationaal Wetenschappelijk Congres onder de titel “Begijnenbeweging, gisteren en vandaag”. De verschillende referaten die tijdens dit congres werden gehouden zijn uitgegeven in deze congresbundel: http://www.begijnhofbreda.nl/wp-content/uploads/2016/12/Binnenwerk_congres-2.pdf. Het congres vormde een eerste stap in de ontwikkeling van het Begijnhof Breda tot internationaal secretariaat voor de Europese Begijnenbeweging.

Vrije bezichting van het Begijnhof met kruidentuin op zaterdag en zondag tussen 09.00 en 18.00u.



Catharinastraat 23 - 81 (Centrum) | Zaterdag en zondag 09.00 - 18.00 uur

Lees meer

Begijnen waren alleenstaande vrouwen die samen een gemeenschap vormden binnen de Rooms-Katholieke kerk. In tegenstelling tot de nonnen hadden zij geen kuisheidsgelofte afgelegd. In Breda worden begijnen al genoemd in archiefstukken uit de 13de eeuw. Tegenwoordig zijn er geen begijnen meer. In de huizen op het Begijnhof wonen nog wel alleenstaande vrouwen. Zij houden nog veel tradities en gebruiken in ere. De huisjes van nu zijn niet meer hetzelfde als die in de 16de eeuw. Het begijnhof is door de tijd heen aangepast en uitgebreid, waardoor ambachtslieden uit vele eeuwen er hun sporen hebben nagelaten en die je met wat speurwerk ter plekke nog overal kunt terugvinden. Het meest bekend zijn de teruggevonden kloosterbogen.

Heksenbol In het perkje tegenover de pastorie staat een zogenaamde heksenbol. Deze spiegelbol is bedoeld als afschrikmiddel tegen demonen, ziekten, tegenspoed en de duivel. De bol staat er van de IJsheiligen tot Allerzielen.

Van kapel naar kerk De Wendelinuskapel, nu de Waalse Kerk, naast de ingang van het Begijnhof was voor de Tachtigjarige Oorlog de kerk van de begijnen. In 1590 moesten zij hun kerk afstaan aan de Waalse gemeente.

In de negentiende eeuw leefde het Begijnhof weer op. Het kreeg een nieuw poortgebouw, samen met een nieuwe, eigen kerk en een pastorie. Verder kwam er nog een tweede hofje tot stand. Het gebouwtje links van de kerk was oorspronkelijk het zogenoemde kakhuis. Daar waren de toiletten. Het poortgebouw is in 1980 opnieuw vervangen.

Heilige Begga Niet alle heiligen die je tegenkomt in de kerk op het Begijnhof, zijn even bekend. Zo is er een glas in loodraam met een afbeelding van de Heilige Begga. Zij is een van de patroonheiligen van de begijnen. Niet omdat ze oorspronkelijk iets te maken had met de begijnen, maar vanwege de naamsovereenkomst. Eenzelfde overeenkomst zorgt er voor dat ze de patroonheilige van de stotteraars is. In het frans heet een stotteraar namelijk een bègue.

Activiteiten bij Begijnhof

Mijn programma

(0) Items toegevoegd

Legenda

  • InformatiepuntInformatiepunt
  • Minder goed toegankelijkMinder goed toegankelijk
  • Eten & drinkenEten & drinken
  • Rondleiding, lezing, vertellerRondleiding, lezing, verteller
  • Muziek, theater en dansMuziek, theater en dans
  • Ook leuk voor kinderenOok leuk voor kinderen

Informatie

Centrum 
Grote Markt, voor het Stadhuis

Zaterdag en zondag 10.00 - 17.00 uur

Enkele monumenten en activiteiten zijn niet toegankelijk voor mindervaliden. Dit is aangegeven met een icoontje.
Toegankelijkheid
Neem de fiets, deze kun je op vele plaatsen gratis parkeren in een openbare fietsenstalling.
Het programmaboekje is vanaf 16 augustus gratis af te halen bij onder andere het Stadskantoor, de VVV’s, de Grote Kerk, de bibliotheken en de deelnemende monumenten. 
Of download het programmaboekje hier.
ERfgoedweb Breda Goed voorbereid op stap? Ontdek meer op Erfgoedweb.
Het Begijnhof
Het Begijnhof 1535 tot heden
Begijnen waren vrouwen die als alleenstaanden weliswaar een gemeenscha...
Bouwwerken
Bouw begijnhofkerk
Bouw begijnhofkerk 1836 tot 1838
Willem van Zon (Oosterhout, 1783) werd priester gewijd in 1807. In 182...
Bouwwerken
Catharinabeeld uit het Begijnhof
Omstreeks 1500 bouwden de begijnen een nieuwe kerk op het oude begijnh...
Voorwerpen
Begijnhof verplaatst
Graaf Hendrik III van Nassau breidde zijn kasteel uit tot een citadel....
Gebeurtenissen