Open Monumentendag Breda
Mijn geschiedenis - Boschstraat 33 en de Catechisten

Mijn geschiedenis - Boschstraat 33 en de Catechisten

07/08/2018

Om bij Boschstraat 33 uit te komen, neem ik u eerst even mee naar mijn jeugd.
Waarom? Wel, mijn moeder heeft in de crisisjaren dertig op kasteel Bouvigne een scholing gedaan. Deze scholing was opgezet door de catechisten van Breda. Het gaf vele jonge meisjes de kans om na deze scholing in betrekking te komen bij de happy few van onze stad. Zoals men dat vandaag zou noemen “baangarantie”. Ergens heb ik nog een boekje liggen met de adressen waar mijn moeder in dienst is geweest.

Mijn vader was toen nog niet in zicht, hoewel mijn beider opa en oma zowel van de Pellis kant en Graumans kant elkaar al kenden. In 1947 werd er getrouwd. Volgens de katholieke overtuiging vloog jaarlijks de ooievaar over en deponeerde telkens weer een kleine spruit (die  zoals men zei uit de kool kwam) bij ons thuis in de wieg. Vele mondjes moesten gevoed worden. 

En zo vond mijn vader werk als tuinman bij de catechisten op Zonnehof aan de rand van het Mastbos. Om precies te zijn Burgemeester Kerstenlaan 16. Vaak mocht ik, om moeder te ontlasten, met vader mee.

De grote villa kan ik weer zo voor de geest halen. Net als de met grind bedekte oprijlaan die overwoekerd werd door Rododendrons. Ik mocht nooit via de hoofdingang naar binnen wat op zich begrijpelijk was. Altijd rechts langs het gebouw, zodat je aan de achterkant via een robuust stenen trap bij de keuken uitkwam. Rechtsonder lagen de kelders met stookruimtes. Rechts van de keuken lag een gigantisch groot grasveld met aan de zijkant appelbomen. Als je met de rug naar de keuken stond, lagen verderop ook nog behoorlijk grote grasvelden met een flinke moestuin(en). Mijn vader had daar veel onderhoud te verrichten.  

Juffrouw Jurgens en juffrouw Adriaanse heb ik daar vaak gezien. Ze waren voor mij altijd bijzonder aardig. Als ik weer eens heen werd gezonden door mijn moeder, dan stond op warme dagen altijd op de hoek van het aanrecht een groot bol glas met ranja klaar. Heerlijke limonade maar mierzoet. Je kreeg er nog meer dorst van. Verder dan de keuken mocht ik niet komen.

Ja, de catechisten van Zonnehof, maar ook van de Boschstraat. Zo kwam ik dus ook, ik moest vaak met ons vader verplicht vrijwillig mee, ook uit op de Boschstraat 33.
Hier gold voor mij hetzelfde laken en pak. Het vreemde is, hoewel ik hier vaker kwam, dat ik van dit pand minder weet dan van Zonnehof. 

Boschstraat 33, ik zag dat met kinderogen als een vreselijk groot huis. Een groot herenhuis in een van de statigste straten van Breda. Boven aan het huis een grote kroonlijst waarvan alle muren glad crèmekleurig waren gepleisterd. Een gigantisch zware voordeur gaf toegang tot het gebouw. Ook hier gold voor mij plat gezegd op zijn Bredaas””laangs achtere”. Aan de zijkant was een poort die via een lange gang toegang gaf tot tuin en bijvertrekken. Hoewel ik daar bijna niets meer van weet, heeft er ook nog een kapel gestaan. Het Mariabeeld is er nog maar de kapel is verdwenen. Ook werd mij hier duidelijk wat een catechist was. 

De opzet die vorm kreeg en zijn begin vond plaats in 1928. Het gedegen fundament van deze groep vrouwen die de naam Catechisten meekreeg werd hier gelegd. Monseigneur Frencken (de naam doet vermoeden dat Mgr. Frencken bisschop van Breda was maar dit is niet het geval geweest) was de aanjager achter de gehele opzet. De groep vrouwen kreeg via deze nieuwe vorm van religieus leven de kans zich in te zetten om de maatschappelijke noden te verlichten. Wel met een kerkelijke ondertoon. Zeer vooruitstrevend en succesvol groeide deze groep enorm uit. Het geloof was hier de draagbalk van het werk.

Enige jaren geleden, ik geloof ook tijdens de open monumentendagen en tijdens de openstelling van Boschstraat 33 heb ik het pand nog een keer bezocht.
De zware deur die gastvrij open stond was er nog steeds. Het vertrouwde teken van welkom.
Iet of wat onwennig stond ik plots in een grote helder witte hal. De hal waar ik als brakske niet mocht komen. Een grote mooie salon links en rechts van de hal. Alle deuren stonden als teken van welkom open. Achter in de hal de prachtig statige trap van donker eikenhout. Van het hele interieur kon ik mij niets meer herinneren.

Een van de gastvrouwen vroeg wat mij hier naar dit huis bracht. Zonder schroom kon ik vertellen dat Jan Graumans, mijn vader, hier vroeger had gewerkt. Op de vraag of ik nog namen wist, kon ik verheugd zeggen: jawel juffrouw Adriaanse en juffrouw Jurgens.
En wat een toeval! Beide dames, dik in de negentig, waren gezond en wel in het pand aanwezig.

Het werd een weerzien van dik bijna 55 jaar terug in de tijd. Onder een gastvrij aangeboden kopje koffie (geen ranja meer) werden herinnering -ook over mijn vader- die we deelden zoet en o zo kostbaar. Veel foto`s en boeken lagen als welkome herinnering hier en daar op tafel. Of ik de rest van het gebouw, de keuken en de tuin wilde zien? Natuurlijk, als de mooie schatkamer der herinnering voor jou wordt geopend? Dan zeede toch Ja? Het rammelde plots in de bovenkamer van goede en kostbare memories.

De keuken kwam mij nog steeds bekend voor, echter de tuin was mij totaal vreemd. Juffrouw Adriaanse wist mij te vertellen dat er veel was gesloopt en aangepast aan deze tijd. Helaas, het bestaan van de catechisten dreigt nu anno 2018 op een eindpunt aan te komen. Langzaam sterft ook deze tak van gelovig en sociaal werk uit.

Ik wil en zal daarom geen slecht woord kunnen vinden of willen schrijven over de ijver, voortvarendheid en de zorgzame liefde van deze vrouwen. Hier, op zowel Zonnehof als Boschstraat 33, ligt voor mij een goed en fijn verleden. Het waren beslist geen krengen of een clubje van arrogante vrouwen. Aan ieder droegen ze een warm menselijk hart toe. O, graag zou ik nog een terug gaan. Ik weet niet of beide Catechisten nog in leven zijn.
De catechisten hebben een beetje mijn jeugd gevormd, en daar is helemaal niets mis mee.
Het hoorde onomstotelijk bij mijn kind zijn.

Breda, Ad Graumans

Foto: Foto Johan van Gurp, collectie Stadsarchief Breda, identificatienummer 19952059


Mijn programma

(0) Items toegevoegd

Informatie

Centrum 
Grote Markt, naast de Grote Kerk

Zaterdag en zondag 10.00 - 17.00 uur

Enkele monumenten en activiteiten zijn niet toegankelijk voor mindervaliden. Dit is aangegeven met een icoontje.
Toegankelijkheid
Neem de fiets, deze kun je op vele plaatsen gratis parkeren in een openbare fietsenstalling.
De programmafolder is vanaf eind augustus gratis af te halen bij onder andere het Stadskantoor, de VVV’s, de Grote Kerk, de bibliotheken en de deelnemende monumenten.